من راز فصل‌ها را می‌دانم

چندی پیش نویسنده محترم وبلاگ مجازی بودن مجموعه مطالبی را با عنوان «دیو درون» در وبلاگ خود منتشر کرد که حاصل مطالعات ایشان درباره‌ی آزمایشی بود که سی و هفت سال پیش فیلیپ زیمباردو -پژوهش‌گر و روان‌شناس- در دانشگاه استنفورد انجام داده بود. در این آزمایش انسان‌های عادی و سالم (از نظر جسمی و روانی) در دو گروه زندان‌بان و زندانی در شرایط زندان قرار گرفته بودند تا تاثیر شرایط محیطی و موقعیت بر رفتار آنان مورد مطالعه قرار گیرد. حاصل این مطالعه نتایج تکان‌دهنده‌ای داشت که برای مدت زیادی ذهن مرا به خود مشغول کرده بود. باور این نکته که همه انسان‌ها در وجود خود می‌توانند با قرار گرفتن در شرایط و موقعیت‌های خاص رفتارهای خشونت‌آمیز، غیرانسانی و دیگرآزارانه از خود نشان دهند، می‌تواند آزار دهنده و هراس‌انگیز باشد.

ندای عزیز لطف کرده است و به صورت خلاصه شرحی بر آن چه در این آزمایش رخ داده، ارسال کرده است که آن را در صفحه کابوس در زندان منعکس کرده‌ام.

*عنوان یادداشت، برگرفته از عنوان کتابی‌ست به قلم فیلیپ زیمباردو، که در آن نتایج آزمایش زندان استنفورد منعکس شده است.