چهره
میگویند وقتی که به چهره هر کسی نگاه میکنید اولین چیزی که به چشم شما میآید، چشمهاست. با این حال اگر کسی تمام چهرهاش را بپوشاند و فقط چشمهایش را به ما نشان دهد، چند نفر از ما میتوانیم صاحب چهره را درست تشخیص دهیم؟ تعداد زیادی از ما میتوانیم بسیاری از چهرهها را حتا پس از یک بار دیدن بعد از گذشت سالها تشخیص دهیم اما به خاطر سپردن اجزای چهره و بازشناسی آن کار چندان سادهای نیست. این کار را به صورت دقیق حتا در مورد چهرهی خودتان یا نزدیکترین افراد خانوادهتان نیز نمیتوانید انجام دهید.
یادم میآید چند وقت پیش از یکی از شبکههای تلویزیون خودمان مسابقهای پخش میشد که در آن کودکانِ یکی دو ساله و والدینشان در قالب یک گروه با کودکان دیگر (به همراه والدینشان) رقابت میکردند. چون مسابقه را به دقت ندیده بودم، به درستی جزییات آن را به خاطر ندارم اما خوب یادم است که در بخشی از مسابقه پدر و مادر باید تصویر اجزای چهره فرزندشان را از میان چند تصویر پیشنهادی تشخیص میدادند. جالب بود که در این مرحله تعداد کمی از شرکت کنندهها با اولین پاسخ به گزینه درست میرسیدند. در حالی که هر روز و هر ساعت و بیش از هر چیز دیگری چهره فرزند خود را دیده بودند.
آن چه که ما بیشتر از چهره افراد به خاطر میسپاریم، حالتها، پیامها یا به بیان دیگر زبانیست که آن چهره برای برقراری ارتباط از آن استفاده میکند. به همین خاطر است که وقتی تصویر کسی را در ذهن مجسم میکنیم بیشتر حالتهای او (لبخند زدن، حرکات چشم و ابرو، اخم کردن، گریستن و ...) را به ذهن میآوریم تا مثلا شکل اجزای چهره را. و باز به همین خاطر است که برای خیلی از ما زیبایی و زشتی چهره آدمها بیشتر وابسته به انعکاس رفتارها و بازتاب پیامهاییست که از درونشان میآید تا جزییات و تصویر اجزای چهرهشان.